Căn cứ vào các quy định hiện hành tại Thông tư 80/2021/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC (hoặc Thông tư 200 tùy quy mô), câu trả lời như sau:
1. Quy định về việc nộp Báo cáo tài chính (BCTC)
Về nguyên tắc, tất cả các HTX là đơn vị có tư cách pháp nhân, có hạch toán kế toán độc lập thì bắt buộc phải lập và nộp Báo cáo tài chính năm cho cơ quan thuế và các cơ quan chức năng liên quan (như Phòng Tài chính – Kế hoạch hoặc Liên minh HTX).
Việc HTX của bạn nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN theo Mẫu 04/TNDN (áp dụng cho phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu) chỉ là lựa chọn phương pháp tính thuế, nó không thay đổi nghĩa vụ của một đơn vị kế toán.
2. Tại sao vẫn phải nộp BCTC khi đã nộp Mẫu 04/TNDN?
Nhiều đơn vị nhầm lẫn rằng khi tính thuế trên doanh thu (không cần tập hợp chi phí để tính lợi nhuận) thì không cần làm BCTC. Tuy nhiên:
• Tính toàn diện: BCTC không chỉ phục vụ mục đích thuế TNDN mà còn phản ánh tình hình tài sản, nguồn vốn, các quỹ của HTX, và quyền lợi của các thành viên.
• Hồ sơ quyết toán: Theo quy định, hồ sơ quyết toán thuế năm thường bao gồm Tờ khai quyết toán thuế và Báo cáo tài chính năm.
• Kiểm tra đối chiếu: Cơ quan thuế sử dụng BCTC để đối chiếu doanh thu trên tờ khai thuế TNDN (Mẫu 04/TNDN) và tờ khai thuế GTGT xem có khớp với doanh thu ghi nhận trên sổ sách kế toán hay không.
3. Lưu ý quan trọng
• Thời hạn nộp: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính (thường là ngày 31/03 hàng năm).
• Hệ thống tài khoản: HTX nên áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC (dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa) hoặc các thông tư hướng dẫn riêng cho HTX để việc lập BCTC được đơn giản và chuẩn xác nhất.
• Xử phạt: Việc không nộp BCTC hoặc nộp chậm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc vi phạm quy định về kế toán.
Tóm lại: Dù nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu (Mẫu 04/TNDN), HTX của bạn vẫn phải hoàn thiện và nộp Báo cáo tài chính năm theo quy định.
(Ths Nguyễn Trọng Đông)
